แนวข้อสอบ

พระราชบัญญัติ ธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498

คำชี้แจง: จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

1. ใครคือผู้รักษาการตามพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498?

ก. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
ข. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ค. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
ง. นายกรัฐมนตรี

2. ศาลทหารสังกัดอยู่ในหน่วยงานใด?

ก. กระทรวงยุติธรรม
ข. กระทรวงกลาโหม
ค. กรมพระธรรมนูญ
ง. สำนักงานศาลยุติธรรม

3. ใครเป็นผู้รับผิดชอบในงานธุรการของศาลทหาร?

ก. เจ้ากรมพระธรรมนูญ
ข. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ค. ผู้บัญชาการทหารสูงสุด
ง. อธิบดีผู้พิพากษาศาลทหาร

4. ใครมีอำนาจในการวางระเบียบราชการของศาลทหารและอัยการทหาร?

ก. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ข. ผู้บัญชาการทหารสูงสุด
ค. เจ้ากรมพระธรรมนูญ
ง. ประธานศาลทหารสูงสุด

5. ศาลทหารในเวลาปกติแบ่งเป็นกี่ชั้น?

ก. 1 ชั้น
ข. 2 ชั้น
ค. 3 ชั้น
ง. 4 ชั้น

6. ศาลทหารในเวลาปกติประกอบด้วยศาลใดบ้าง?

ก. ศาลทหารชั้นต้น ศาลทหารชั้นกลาง ศาลทหารสูงสุด
ข. ศาลทหารชั้นต้น ศาลทหารอุทธรณ์ ศาลทหารฎีกา
ค. ศาลทหารชั้นต้น ศาลทหารกลาง ศาลทหารสูงสุด
ง. ศาลทหารชั้นต้น ศาลอาญาศึก ศาลทหารสูงสุด

7. “เวลาไม่ปกติ” ตามพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 หมายถึงเวลาใด?

ก. เวลาที่มีการรัฐประหาร
ข. เวลาที่มีการรบหรือสถานะสงครามหรือประกาศใช้กฎอัยการศึก
ค. เวลาที่มีการประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน
ง. เวลาที่มีภัยพิบัติทางธรรมชาติ

8. คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลทหารในเวลาไม่ปกติมีลักษณะอย่างไร?

ก. สามารถอุทธรณ์แต่ไม่สามารถฎีกาได้
ข. สามารถอุทธรณ์และฎีกาได้
ค. ห้ามอุทธรณ์และฎีกา
ง. ต้องได้รับการอนุมัติจากผู้บัญชาการทหารสูงสุดก่อนจึงจะมีผลบังคับใช้

9. ศาลทหารชั้นต้นต้องมีตุลาการกี่นายเป็นองค์คณะในการพิจารณาพิพากษา?

ก. 2 นาย
ข. 3 นาย
ค. 5 นาย
ง. 7 นาย

10. องค์คณะของศาลทหารชั้นต้นประกอบด้วยบุคคลใดบ้าง?

ก. นายทหารชั้นสัญญาบัตร 3 นาย
ข. นายทหารชั้นสัญญาบัตร 2 นาย และตุลาการพระธรรมนูญ 1 นาย
ค. นายทหารชั้นสัญญาบัตร 1 นาย และตุลาการพระธรรมนูญ 2 นาย
ง. ตุลาการพระธรรมนูญ 3 นาย

11. ศาลทหารประเภทใดมีเขตอำนาจไม่จำกัดพื้นที่?

ก. ศาลจังหวัดทหาร
ข. ศาลมณฑลทหาร
ค. ศาลทหารกรุงเทพ
ง. ศาลประจำหน่วยทหาร

12. ศาลทหารประเภทใดตั้งขึ้นเมื่อหน่วยทหารปฏิบัติหน้าที่อยู่นอกราชอาณาจักร?

ก. ศาลจังหวัดทหาร
ข. ศาลมณฑลทหาร
ค. ศาลทหารกรุงเทพ
ง. ศาลประจำหน่วยทหาร

13. บุคคลใดต่อไปนี้ไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร?

ก. นายทหารชั้นสัญญาบัตรประจำการ
ข. นายทหารชั้นสัญญาบัตรนอกประจำการที่กระทำผิดต่อคำสั่งหรือข้อบังคับตามประมวลกฎหมายอาญาทหาร
ค. นายทหารประทวนและพลทหารกองประจำการ
ง. พลเรือนที่กระทำความผิดอาญาทั่วไป

14. คดีประเภทใดต่อไปนี้ที่ไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร?

ก. คดีที่บุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารกระทำผิดทางอาญา
ข. คดีที่บุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารกระทำผิดต่อคำสั่งหรือข้อบังคับทางทหาร
ค. คดีที่บุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารกับบุคคลที่มิได้อยู่ในอำนาจศาลทหารกระทำผิดด้วยกัน
ง. คดีที่บุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารกระทำผิดในพื้นที่ทหาร

15. ในศาลทหารในเวลาปกติ ใครสามารถเป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญาได้?

ก. เฉพาะอัยการทหารเท่านั้น
ข. ผู้เสียหายที่เป็นทหารเท่านั้น
ค. ผู้เสียหายที่เป็นทหารสามารถฟ้องเองได้ ส่วนผู้เสียหายที่เป็นพลเรือนต้องมอบคดีให้อัยการทหาร
ง. ผู้เสียหายทุกคนสามารถฟ้องเองได้

16. ในศาลทหารในเวลาไม่ปกติ ใครสามารถเป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญาได้?

ก. เฉพาะอัยการทหารเท่านั้น
ข. ผู้เสียหายที่เป็นทหารเท่านั้น
ค. ผู้เสียหายทุกคนสามารถฟ้องเองได้
ง. ผู้บัญชาการทหารสูงสุดหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย

17. ในศาลทหาร ตุลาการพระธรรมนูญต้องมีคุณสมบัติอย่างไร?

ก. เป็นนายทหารชั้นสัญญาบัตร
ข. เป็นนายทหารชั้นสัญญาบัตรที่มีความรู้ทางกฎหมาย
ค. เป็นนายทหารชั้นนายพลเท่านั้น
ง. เป็นทหารที่มีอายุราชการไม่น้อยกว่า 20 ปี

18. ตุลาการทหารในศาลทหารมีคุณสมบัติอย่างไร?

ก. ต้องเป็นนายทหารที่มีความรู้ทางกฎหมายเท่านั้น
ข. อาจเป็นนายทหารที่ไม่มีความรู้ทางกฎหมายก็ได้
ค. ต้องเป็นทหารที่สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยเท่านั้น
ง. ต้องเป็นผู้พิพากษาที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นพิเศษ

19. หากคดีที่ไม่อยู่ในอำนาจศาลทหารแต่ศาลพลเรือนได้รับฟ้องไว้แล้ว ต่อมาปรากฏว่าคดีนั้นอยู่ในอำนาจศาลทหาร จะต้องดำเนินการอย่างไร?

ก. โอนคดีไปยังศาลทหารทันที
ข. ให้ศาลพลเรือนดำเนินการพิจารณาพิพากษาต่อไป
ค. ให้ยกฟ้องและให้โจทก์ไปฟ้องที่ศาลทหาร
ง. ให้คู่ความตกลงกันว่าจะดำเนินคดีที่ศาลใด

20. ผู้บังคับบัญชาทหารมีอำนาจลงทัณฑ์ทางวินัยทหารได้กี่สถาน?

ก. 3 สถาน
ข. 4 สถาน
ค. 5 สถาน
ง. 6 สถาน

21. นักเรียนทหารอยู่ในอำนาจของศาลทหารหรือไม่?

ก. ไม่อยู่ เพราะยังไม่ได้บรรจุเป็นทหาร
ข. อยู่ เฉพาะนักเรียนที่อยู่ในโรงเรียนนายร้อย
ค. อยู่ ตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนด
ง. อยู่ เฉพาะเมื่อกระทำความผิดในพื้นที่ทหาร

22. พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 กำหนดให้บุคคลที่เป็นเชลยศึกอยู่ภายใต้อำนาจศาลใด?

ก. ศาลพลเรือน
ข. ศาลอาญาระหว่างประเทศ
ค. ศาลทหาร
ง. ศาลสิทธิมนุษยชน

23. คดีที่ต้องดำเนินการในศาลคดีเด็กและเยาวชนอยู่ในอำนาจศาลทหารหรือไม่?

ก. อยู่ เพราะศาลทหารมีอำนาจเหนือคดีทุกประเภท
ข. อยู่ เฉพาะกรณีเป็นบุตรของทหาร
ค. ไม่อยู่ แม้ผู้กระทำผิดจะเป็นบุคคลในอำนาจศาลทหาร
ง. อยู่ แต่ต้องได้รับความเห็นชอบจากศาลคดีเด็กและเยาวชนก่อน

24. คดีที่เกี่ยวกับวินัยทหารตามพระราชบัญญัติวินัยทหาร พ.ศ. 2476 อยู่ในอำนาจของศาลใด?

ก. ศาลทหาร
ข. ศาลปกครอง
ค. ศาลยุติธรรม
ง. ไม่อยู่ในอำนาจศาลใดเลย เป็นอำนาจของผู้บังคับบัญชาทหาร

25. ในกรณีที่ศาลทหารเห็นว่าคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร ศาลทหารจะต้องดำเนินการอย่างไร?

ก. ยกฟ้อง
ข. จำหน่ายคดี
ค. ส่งคดีไปยังศาลยุติธรรม
ง. สั่งไม่รับฟ้อง

26. ลูกจ้างประจำหรือพนักงานราชการที่สังกัดในกระทรวงกลาโหมอยู่ในอำนาจศาลใด?

ก. ศาลทหาร
ข. ศาลปกครอง
ค. ศาลแรงงาน
ง. ศาลยุติธรรม

27. ความผิดตามประกาศของคณะรักษาความสงบแห่งชาติในช่วงที่มีการประกาศใช้กฎอัยการศึกอยู่ในอำนาจศาลใด?

ก. ศาลทหาร
ข. ศาลปกครอง
ค. ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ง. ศาลยุติธรรม

28. ศาลทหารในเวลาไม่ปกติมีกระบวนการพิจารณาคดีอย่างไรเมื่อเทียบกับศาลทหารในเวลาปกติ?

ก. มีกระบวนการพิจารณาคดีเหมือนกันทุกประการ
ข. มีกระบวนการพิจารณาคดีส่วนใหญ่เหมือนกัน แต่มีบางข้อที่แตกต่างกัน
ค. มีกระบวนการพิจารณาคดีที่แตกต่างกันทั้งหมด
ง. ไม่มีกระบวนการพิจารณาคดี ใช้การพิจารณาโดยคณะกรรมการพิเศษ

29. การแก้ไขพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 ครั้งล่าสุดก่อนปี 2558 เกิดขึ้นเมื่อปีใด?

ก. พ.ศ. 2516
ข. พ.ศ. 2520
ค. พ.ศ. 2526
ง. พ.ศ. 2540

30. พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 กำหนดให้ใครเป็นผู้พิจารณาว่าคดีใดควรอยู่ในอำนาจศาลทหาร?

ก. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ข. ผู้บัญชาการทหารสูงสุด
ค. ศาลทหาร
ง. คณะกรรมการตุลาการศาลทหาร

---

Review ลูกค้า

เฉลยแนวข้อสอบพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498

1.
เฉลย: ข. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
คำอธิบาย: ตามพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 กำหนดให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

2.
เฉลย: ข. กระทรวงกลาโหม
คำอธิบาย: ศาลทหารสังกัดอยู่ในกระทรวงกลาโหม โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้รับผิดชอบงานธุรการของศาลทหาร

3.
เฉลย: ข. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
คำอธิบาย: ตามพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้รับผิดชอบในงานธุรการของศาลทหารให้ดำเนินไปโดยเรียบร้อย

4.
เฉลย: ค. เจ้ากรมพระธรรมนูญ
คำอธิบาย: เจ้ากรมพระธรรมนูญเป็นผู้มีอำนาจวางระเบียบราชการของศาลทหารและอัยการทหาร โดยอนุมัติรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม

5.
เฉลย: ค. 3 ชั้น
คำอธิบาย: ศาลทหารในเวลาปกติแบ่งเป็น 3 ชั้น ได้แก่ ศาลทหารชั้นต้น ศาลทหารกลาง และศาลทหารสูงสุด

6.
เฉลย: ค. ศาลทหารชั้นต้น ศาลทหารกลาง ศาลทหารสูงสุด
คำอธิบาย: ศาลทหารในเวลาปกติประกอบด้วย ศาลทหารชั้นต้น ศาลทหารกลาง และศาลทหารสูงสุด ตามลำดับชั้น

7.
เฉลย: ข. เวลาที่มีการรบหรือสถานะสงครามหรือประกาศใช้กฎอัยการศึก
คำอธิบาย: ตามมาตรา 36 ของพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 “เวลาไม่ปกติ” หมายถึงเวลาที่มีการรบหรือสถานะสงครามหรือได้ประกาศใช้กฎอัยการศึก

8.
เฉลย: ค. ห้ามอุทธรณ์และฎีกา
คำอธิบาย: ตามมาตรา 61 วรรคสอง คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลทหารในเวลาไม่ปกติ และศาลอาญาศึกหรือศาลที่พิจารณาพิพากษาคดีแทนศาลอาญาศึกห้ามอุทธรณ์หรือฎีกา

9.
เฉลย: ข. 3 นาย
คำอธิบาย: ศาลทหารชั้นต้นต้องมีตุลาการสามนายเป็นองค์คณะพิจารณาพิพากษา

10.
เฉลย: ข. นายทหารชั้นสัญญาบัตร 2 นาย และตุลาการพระธรรมนูญ 1 นาย
คำอธิบาย: องค์คณะของศาลทหารชั้นต้นประกอบด้วยนายทหารชั้นสัญญาบัตรสองนายและตุลาการพระธรรมนูญหนึ่งนาย

11.
เฉลย: ค. ศาลทหารกรุงเทพ
คำอธิบาย: ศาลทหารกรุงเทพมีเขตอำนาจไม่จำกัดพื้นที่ ต่างจากศาลจังหวัดทหารและศาลมณฑลทหารที่มีเขตอำนาจจำกัดตามพื้นที่

12.
เฉลย: ง. ศาลประจำหน่วยทหาร
คำอธิบาย: ศาลประจำหน่วยทหารตั้งขึ้นเมื่อหน่วยทหารปฏิบัติหน้าที่อยู่นอกราชอาณาจักร หรือกำลังเดินทาง และมีกำลังทหารไม่น้อยกว่าหนึ่งกองพัน

13.
เฉลย: ง. พลเรือนที่กระทำความผิดอาญาทั่วไป
คำอธิบาย: พลเรือนที่กระทำความผิดอาญาทั่วไปไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร เว้นแต่จะเป็นกรณีพิเศษตามที่กฎหมายกำหนด

14.
เฉลย: ค. คดีที่บุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารกับบุคคลที่มิได้อยู่ในอำนาจศาลทหารกระทำผิดด้วยกัน
คำอธิบาย: คดีที่บุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารกับบุคคลที่มิได้อยู่ในอำนาจศาลทหารกระทำผิดด้วยกันไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร ต้องดำเนินคดีในศาลพลเรือน

15.
เฉลย: ค. ผู้เสียหายที่เป็นทหารสามารถฟ้องเองได้ ส่วนผู้เสียหายที่เป็นพลเรือนต้องมอบคดีให้อัยการทหาร
คำอธิบาย: ในศาลทหารเวลาปกติ ผู้เสียหายที่เป็นทหารสามารถเป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญาเองได้ แต่ผู้เสียหายที่เป็นพลเรือนต้องมอบคดีให้อัยการทหารฟ้อง

16.
เฉลย: ก. เฉพาะอัยการทหารเท่านั้น
คำอธิบาย: ในศาลทหารในเวลาไม่ปกติ ต้องให้อัยการทหารเท่านั้นเป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญา ผู้เสียหายไม่สามารถฟ้องคดีเองได้

17.
เฉลย: ข. เป็นนายทหารชั้นสัญญาบัตรที่มีความรู้ทางกฎหมาย
คำอธิบาย: ตุลาการพระธรรมนูญต้องเป็นนายทหารชั้นสัญญาบัตรที่มีความรู้ทางกฎหมาย เพื่อให้สามารถพิจารณาคดีได้อย่างถูกต้องตามหลักกฎหมาย

18.
เฉลย: ข. อาจเป็นนายทหารที่ไม่มีความรู้ทางกฎหมายก็ได้
คำอธิบาย: ตุลาการทหารอาจเป็นนายทหารที่ไม่รู้กฎหมายก็ได้ ซึ่งต่างจากตุลาการพระธรรมนูญที่ต้องมีความรู้ทางกฎหมาย

19.
เฉลย: ข. ให้ศาลพลเรือนดำเนินการพิจารณาพิพากษาต่อไป
คำอธิบาย: เมื่อศาลพลเรือนได้สั่งรับประทับฟ้องไว้แล้ว แม้จะปรากฏตามทางพิจารณาในภายหลังว่าเป็นคดีที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร ก็ให้ศาลพลเรือนมีอำนาจพิจารณาพิพากษาต่อไปได้

20.
เฉลย: ค. 5 สถาน
คำอธิบาย: ตามพระราชบัญญัติวินัยทหาร พ.ศ. 2476 ผู้บังคับบัญชาทหารมีอำนาจลงทัณฑ์ทางวินัยได้ 5 สถาน ได้แก่ ภาคทัณฑ์ ทัณฑกรรม กัก ขัง และจำขัง

21.
เฉลย: ค. อยู่ ตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนด
คำอธิบาย: นักเรียนทหารอยู่ในอำนาจศาลทหารตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนด ซึ่งจะระบุไว้ว่านักเรียนทหารประเภทใดบ้างที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร

22.
เฉลย: ค. ศาลทหาร
คำอธิบาย: บุคคลที่เป็นเชลยศึกหรือชนชาติศัตรูในช่วงเวลาที่มีศึกสงครามอยู่ภายใต้อำนาจของศาลทหาร

23.
เฉลย: ค. ไม่อยู่ แม้ผู้กระทำผิดจะเป็นบุคคลในอำนาจศาลทหาร
คำอธิบาย: คดีที่ต้องดำเนินการในศาลคดีเด็กและเยาวชนไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร แม้ผู้กระทำผิดจะเป็นบุคคลในอำนาจศาลทหารก็ตาม

24.
เฉลย: ง. ไม่อยู่ในอำนาจศาลใดเลย เป็นอำนาจของผู้บังคับบัญชาทหาร
คำอธิบาย: คดีเกี่ยวกับวินัยทหารตาม พ.ร.บ.วินัยทหาร พ.ศ. 2476 ไม่อยู่ในอำนาจศาลใด เป็นอำนาจของผู้บังคับบัญชาทหารในการพิจารณาลงทัณฑ์ทางวินัย

25.
เฉลย: ง. สั่งไม่รับฟ้อง
คำอธิบาย: กรณีที่ศาลทหารเห็นว่าคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร ศาลทหารจะสั่งไม่รับฟ้อง เพื่อให้โจทก์ไปดำเนินคดีในศาลที่มีอำนาจต่อไป

26.
เฉลย: ข. ศาลปกครอง
คำอธิบาย: ลูกจ้างประจำหรือพนักงานราชการที่สังกัดในกระทรวงกลาโหมไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร แต่อยู่ในอำนาจศาลปกครองในกรณีที่เป็นคดีเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคล

27.
เฉลย: ก. ศาลทหาร
คำอธิบาย: ในช่วงที่มีการประกาศใช้กฎอัยการศึก ความผิดตามประกาศของคณะรักษาความสงบแห่งชาติอยู่ในอำนาจศาลทหาร

28.
เฉลย: ข. มีกระบวนการพิจารณาคดีส่วนใหญ่เหมือนกัน แต่มีบางข้อที่แตกต่างกัน
คำอธิบาย: ศาลทหารในเวลาไม่ปกติมีกระบวนการพิจารณาคดีส่วนใหญ่เหมือนศาลทหารในเวลาปกติ แต่มีข้อแตกต่างสำคัญเช่น การห้ามอุทธรณ์และฎีกา และอัยการทหารต้องเป็นโจทก์เท่านั้น

29.
เฉลย: ค. พ.ศ. 2526
คำอธิบาย: พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 มีการแก้ไขครั้งล่าสุดก่อนปี 2558 ในปี พ.ศ. 2526

30.
เฉลย: ค. ศาลทหาร
คำอธิบาย: ศาลทหารเป็นผู้พิจารณาว่าคดีใดอยู่ในอำนาจศาลทหารหรือไม่ หากเห็นว่าไม่อยู่ในอำนาจก็สามารถสั่งไม่รับฟ้องได้